इन्कम टॅक्स अॅक्टच्या सेक्शन 194C वर सविस्तर चर्चा

इन्कम टॅक्स अॅक्टच्या सेक्शन 194C मध्ये निवासी उपकंत्राटदार आणि कंत्राटदारांना देण्यात येणाऱ्या पेमेंट्समधून टीडीएस ची मॅनडेटरी डीडक्शन करण्यावर भर देण्यात आला आहे. संबंधित पेईला अशी पेमेंट्स देणारी 'व्यक्ती' टीडीएस डीडक्ट करण्यास रेसपॉन्सीबल असते. या सेक्शन मध्ये इसेंशियल तरतुदी आहेत ज्यात महत्त्वपूर्ण माहिती आहे. त्यामुळे याविषयी अधिक जाणून घेण्यासाठी इंटरेसटेड व्यक्ति स्क्रोल करत राहू शकतात!

इन्कम टॅक्स अॅक्टच्या सेक्शन 194 C(1) नुसार, एखादी व्यक्ती अशी संस्था दर्शवते ज्याचा कंत्राटदाराशी करार आहे जो पेमेंटच्या बदल्यात काम करेल. 'व्यक्ती' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या खालील संस्था येथे आहेत:

• ट्रस्ट
• स्थानिक प्राधिकरण
• केंद्रीय किंवा राज्य सरकार
• फर्म किंवा कंपनी
• सहकारी सोसायटी 
• सोसायटी रजिस्ट्रेशन अॅक्ट, 1980 किंवा अॅक्टच्या कोणत्याही संबंधित अॅक्टअंतर्गत रजिस्टर्ड सोसायटी
• डिम्ड विद्यापीठ किंवा प्रस्थापित विद्यापीठ
• तात्पुरते, राज्य किंवा केंद्रीय अॅक्ट अंतर्गत स्थापन केलेले महामंडळ.
• एक प्राधिकरण जे घरांच्या निवासाची रीक्वायरमेंट पूर्ण करते किंवा निमशहरे, शहरे आणि गावांचे नियोजन, सुधारणा किंवा विकासात गुंतलेले आहे किंवा दोन्हीवर लक्ष केंद्रित करते
• वैयक्तिक किंवा एचयूएफ, जर विक्री किंवा एकूण प्राप्ती बिझनेसच्या बाबतीत रु.1 कोटी पेक्षा जास्त असेल किंवा व्यवसायाच्या बाबतीत रु.50 लाखांपेक्षा जास्त असेल.

इन्कम टॅक्स अॅक्टच्या सेक्शन 194 C(1) नुसार 'काम' ही संज्ञा खालीलपैकी कोणत्याही शब्दाशी संबंधित आहे.

• जाहिरात आणि खानपान
• टेलिकास्टिंग किंवा ब्रॉडकास्टिंगसाठी आवश्यक उत्पादन कार्यक्रमांचे टेलिकास्टिंग आणि ब्रॉडकास्टिंग
• रेल्वे वगळता कोणत्याही वाहतुकीच्या मार्गाने प्रवासी आणि माल वाहून नेणे
• ग्राहकांकडून खरेदी केलेल्या साहित्याचा वापर करून ग्राहकांच्या वैशिष्ट्ये आणि गरजेनुसार उत्पादन तयार करणे किंवा पुरवठा करणे. मात्र, या ग्राहकांव्यतिरिक्त अन्य 'व्यक्ती'कडून खरेदी केलेल्या साहित्याचा वापर करून ग्राहकांची वैशिष्ट्ये आणि गरजा भागविण्यासाठी उत्पादनांचे उत्पादन आणि पुरवठा यात समाविष्ट नाही.

इन्कम टॅक्स अॅक्टच्या सेक्शन 194C नुसार, कंत्राटदार अशी व्यक्ती आहे जी काम करण्यासाठी खालील संस्थांशी करार करते, ज्यात असे काम करण्यासाठी मजुरांचा पुरवठा करणे देखील समाविष्ट आहे -

• राज्य किंवा केंद्र सरकार
• स्थानिक प्राधिकरण
• तात्पुरते, केंद्रीय किंवा राज्य अॅक्ट अंतर्गत किंवा त्याद्वारे स्थापन केलेले महामंडळ
• कुठलीही कंपनी किंवा सहकारी सोसायटी 

उपकंत्राटदार म्हणजे खालील कारणांसाठी कंत्राटदाराशी करार केलेली व्यक्ती –

• कंत्राटदाराने करारानुसार हाती घेतलेली कामे पूर्ण पणे किंवा अंशतः करणे
• कंत्राटात कंत्राटदाराने मान्य केल्याप्रमाणे संपूर्ण किंवा काही भाग काम करण्यासाठी मजुरांचा पुरवठा करणे 

इन्कम टॅक्स अॅक्टचे सेक्शन 194C कामगार करार आणि कामाच्या कंत्राटांसाठी लागू आहे. तथापि, वस्तूंच्या विक्री किंवा पुरवठ्यावर लक्ष केंद्रित करणाऱ्या करारासाठी ते लागू नाही.

सेक्शन 194C(1) मधील खालील अटींची पूर्तता केल्यास कंत्राटदारांना केलेल्या पेमेंटवरील टीडीएस डीडक्शन लागू होते:

• आयटी अॅक्टच्या सेक्शन 6 नुसार कंत्राटदार (पेई ) निवासी असणे आवश्यक आहे.
• सेक्शन 194C अंतर्गत सांगितल्याप्रमाणे 'व्यक्ती'ने पेमेंट पूर्ण करणे आवश्यक आहे
• एखाद्या व्यक्तीने कामाच्या बदल्यात पेमेंट करावे, ज्यात कामगार पुरविणे आणि तोंडी किंवा लेखी करारात पेई आणि पेअर यांच्यात मान्य केलेली अट समाविष्ट आहे.
• सेक्शन 194C अंतर्गत टीडीएस डीडक्ट करण्यासाठी कमाल पेमेंट लिमिट ₹ 30,000 पेक्षा जास्त असणे आवश्यक आहे
• एखाद्या आर्थिक वर्षात कंत्राटदाराला दिलेली किंवा द्यायची एकूण रक्कम ₹ 1,00,000 पेक्षा जास्त असेल तर टॅक्सपेअरने टीडीएस डीडक्ट केला पाहिजे.
• अडवांस पेमेंटच्या केस मध्ये, टॅक्सपेअरने एकूण पेमेंट ₹ 30,000 पेक्षा जास्त असल्यास टीडीएस डीडक्ट आवश्यक आहे.
• जर असे दिसून आले की एकूण देयक ₹30,000 पेक्षा जास्त नसेल, तथापि, नंतरचा अंदाज असा आहे की पेमेंट्स ₹30,000 पेक्षा जास्त असतील, तर पेअरने यापूर्वी केलेल्या पेमेंट्सवर टीडीएस देखील डीडक्ट केला पाहिजे.

[स्रोत]

सेक्शन 194C(2) मधील खालील अटींची पूर्तता केल्यास उपकंत्राटदारांना केलेल्या पेमेंट्सवरील टीडीएस डीडक्शन लागू होते.

• उपकंत्राटदार सेक्शन 6 नुसार भारतीय निवासी असणे आवश्यक आहे 
• निवासी कंत्राटदाराने उपकंत्राटदाराला काम करण्यासाठी पैसे द्यावेत किंवा असे काम करण्यासाठी मजुरांचा पुरवठा केलेल्या असावा
• करारात ठरल्याप्रमाणे उपकंत्राटदाराला देण्यात येणारी रक्कम ₹ 30,000 पेक्षा कमी नसावी
• निवासी कंत्राटदाराने 31 मे 1972 नंतर ही रक्कम पे किंवा क्रेडिट केली असावी
• कंत्राटदाराने ठराविक संस्थांशी केलेल्या करारात मान्य केलेली एकूण रक्कम भरावी

[स्रोत]

सेक्शन 194C नुसार पेअर्सना खालील परिस्थितीत टीडीएस डीडक्ट करण्याची आवश्यकता नाही:

• हिंदू अविभक्त कुटुंबे आणि व्यक्ती त्यांच्या वैयक्तिक उद्देश्याची पूर्तता करण्यासाठी कंत्राटदाराकडे पैसे ट्रान्सफर केल्यास टीडीएस डीडक्ट केला जाणार नाही.
• जेव्हा रक्कम जून 1972 च्या पहिल्या तारखेपूर्वी भरली जाते. अन्यथा, देय रक्कम सहकारी संस्था आणि कंत्राटदार यांच्यात झालेल्या कराराशी संबंधित 1 जून 1973 पूर्वी पेईच्या खात्यात ट्रान्सफर केली जाते. पर्यायाने सहकारी संस्थेचे काम पूर्ण करण्यासाठी उपकंत्राटदार आणि कंत्राटदार यांच्यात करार होऊ शकतो.
• दहा किंवा त्यापेक्षा कमी मालवाहू वाहने भाड्याने घेण्याचा बिझिनेस करणाऱ्या कंत्राटदाराला मागील आर्थिक वर्षात केलेल्या किंवा करावयाच्या पेमेंट मधून टॅक्सपेअर टीडीएस डीडक्ट करणार नाही, जर कंत्राटदाराने टॅक्सपेअरला पॅन दिले असेल तर.

[स्रोत]

उपकंत्राटदार किंवा कंत्राटदाराला पैसे देणाऱ्या व्यक्तीने सेक्शन 194C नुसार खालील वेळी टीडीएस डीडक्ट करणे आवश्यक आहे.

• एखादी व्यक्ती पेईच्या बँक खात्यात पैसे क्रेडिट करते आणि 
• पेमेंट कॅश, चेक किंवा इतर मार्गांनी केले जाते 
• पेअर पेईसाठी असलेली रक्कम 'सस्पेन्स अकाऊंट' किंवा इतर खात्यांमध्ये ट्रान्सफर करतो

सेक्शन 194C नुसार कंत्राटदारांना पेमेंट्स देताना टीडीएस चे काही अपवाद येथे आहेत:

• कंपोझिट करारासाठी टीडीएस (TDS) डीडक्शन 

सरकारने साहित्य पुरवले तर कंत्राटदाराला पेमेंट्स देताना टीडीएस कापण्याचा निर्णय संबंधित पक्षांच्या करारावर आणि वर्तणुकीवर अवलंबून असतो.

जेव्हा एखादा बांधकाम व्यावसायिक धरण किंवा बिल्डिंग विकसित करण्यास सहमत असेल आणि निर्दिष्ट व्यक्ती किंवा सरकार असे काम करण्यासाठी मान्य किंमतीवर साहित्य पुरवते, तेव्हा संबंधित पेमेंट मटेरियल कॉस्टशी संबंधित अॅडजस्टमेंट न करता एकूण पेमेंट्सवर टीडीएस डीडक्ट करेल.

जेव्हा एखादा कंत्राटदार एखाद्या प्रकल्पावर काम करण्यासाठी मजूर देण्यास तयार होईल आणि सरकार किंवा विशिष्ट व्यक्ती कामासाठी मटेरियल पुरवेल, तेव्हा कंत्राटदाराला देय रक्कम प्रदान केलेल्या सेवा किंवा श्रमावर आधारित असेल आणि मटेरियल कॉस्ट कव्हर करणार नाही.

त्यामुळे कंत्राटदाराला दिलेल्या पेमेंट्सवरील टीडीएस कराराच्या आधारे एकूण किंवा निव्वळ पेमेंट्सवर 2% किंवा 1% डीडक्ट केला जाईल. 4 मे 2020 ते 31 मार्च 2021 या कालावधीत केलेल्या पेमेंट्ससाठी टीडीएस दर 0.75% आणि 1.5% होता.

• एखाद्या पक्षाने कंत्राटदाराला मटेरियल पुरविल्यास आशा केस मध्ये टीडीएस(TDS) डीडक्शन

यामध्ये स्त्रोतावरील टॅक्सची कोणतेही डीडक्शन लागू होत नाही. मात्र, उपकंत्राटदार किंवा कंत्राटदाराला कॅशने पैसे दिल्यास पेअर टीडीएस डीडक्ट करेल. 

इन्कम टॅक्स अॅक्टच्या सेक्शन 194C चे पालन न केल्यास भरलेल्या पेमेंट्सवर भरीव इंटरेस्ट आकारले जाते आणि टॅक्सपेअरला अशा खर्चावर टॅक्स डीडक्शनचा क्लेम करता येत नाही. त्यामुळे टॅक्स अनुपालन करण्यासाठी आणि वाढती टॅक्स लायबिलिटीज टाळण्यासाठी या सेक्शनबद्दल माहिती असणे आवश्यक आहे.