క్రెడిట్ స్కోర్ - రకాలు, ప్రాముఖ్యత & ప్రయోజనాలు

క్రెడిట్ స్కోర్ అంటే ఏమిటి?

క్రెడిట్ స్కోర్ అనేది రుణదాతలు మరియు ఆర్థిక సంస్థలచే నిర్ణయించబడే సంఖ్య. ఇది ఒక వ్యక్తి యొక్క "క్రెడిట్ యోగ్యత" లేదా రుణం లేదా తనఖాని తిరిగి చెల్లించే వారి సామర్థ్యాన్ని చూపడానికి ఉద్దేశించబడింది.

భారతదేశంలో, ఈ క్రెడిట్ స్కోర్‌ను సిద్ధం చేసే నాలుగు క్రెడిట్ బ్యూరోలు ఉన్నాయి - ట్రాన్స్‌యూనియన్ సిబిల్, ఎక్స్‌పీరియన్, CRIF హైమార్క్ మరియు ఈక్విఫాక్స్.

ఒక వ్యక్తి యొక్క క్రెడిట్ స్కోర్ సాధారణంగా 300-900 మధ్య మూడు అంకెల సంఖ్యగా వ్యక్తీకరించబడుతుంది (అత్యధిక స్కోరు 900తో సాధ్యమవుతుంది) వారి వ్యక్తిగత చెల్లింపు చరిత్ర, క్రెడిట్ ఫైల్‌లు, రుణ చరిత్ర మరియు మరిన్ని వాటి ఆధారంగా దీన్ని లెక్కిస్తారు.

మీ క్రెడిట్ రిస్క్‌ని గుర్తించడానికి మీరు రుణం కోసం దరఖాస్తు చేసినప్పుడు బ్యాంకులు మరియు ఇతర రుణ సంస్థలు ఈ నంబర్‌ని తనిఖీ చేస్తాయి. ఇది మీరు మీ బిల్లులను సకాలంలో చెల్లించే సంభావ్యతను సూచిస్తుంది మరియు మీ రుణం ఆమోదింపబడుతుందో లేదో అన్నది ఈ సంఖ్య ద్వారా నిర్ణయింపబడుతుంది. మీ క్రెడిట్ స్కోర్ ఆమోదించబడే లోన్ మొత్తాలను,అలాగే దానికి సంబంధించిన వడ్డీ రేటును కూడా ప్రభావితం చేస్తుంది. ఒకవేళ మీ క్రెడిట్ స్కోర్ చాలా తక్కువగా ఉంటే, రుణదాత మీ లోన్ దరఖాస్తును కూడా తిరస్కరించవచ్చు.

మేము ఇప్పటికే చెప్పినట్లుగా, ఒక వ్యక్తి యొక్క క్రెడిట్ స్కోర్ 300-900 మధ్య ఉన్న సంఖ్య (900 అత్యధిక స్కోరు సాధ్యమవుతుంది). చిన్న వ్యాపారాలు కూడా క్రెడిట్ స్కోర్‌లను కలిగి ఉంటాయి మరియు ఇవి 0 నుండి 300 వరకు గణించబడతాయి.

 క్రెడిట్ స్కోర్‌లు అల్గారిథమ్ ద్వారా లెక్కించబడతాయి. ఇది మీ చెల్లింపు చరిత్ర, మీ రుణం మొత్తం మరియు మీ క్రెడిట్ చరిత్ర మీ క్రెడిట్ చరిత్ర వ్యవధి వంటి సమాచారాన్ని ఉపయోగిస్తుంది. పరిగణనలోకి తీసుకున్న కారకాలు:

• చెల్లింపు చరిత్ర 
• క్రెడిట్ వినియోగం
• క్రెడిట్ వ్యవధి
• కొత్త క్రెడిట్ విచారణలు
• క్రెడిట్ మిక్స్

భారతదేశంలో, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) నాలుగు క్రెడిట్ ఇన్ఫర్మేషన్ కంపెనీలకు లైసెన్స్ ఇచ్చింది:

• ట్రాన్స్‌యూనియన్ క్రెడిట్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో (ఇండియా) లిమిటెడ్ (సిబిల్) – ఇది భారతదేశంలోని మొట్టమొదటి క్రెడిట్ ఇన్ఫర్మేషన్ కంపెనీలలో ఒకటి మరియు 300 మరియు 900 మధ్య వారి క్రెడిట్ స్కోర్ పరిధులు (లేదా ప్రముఖంగా తెలిసిన సిబిల్ స్కోర్).
• CRIF హైమార్క్ - ఈ పూర్తి-సేవ క్రెడిట్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో 2007లో స్థాపించబడింది. CRIF క్రెడిట్ స్కోర్‌లు 300 నుండి 900 మధ్య ఉంటాయి.
• ఎక్స్‌పీరియన్ – ఈ బహుళజాతి క్రెడిట్ రిపోర్టింగ్ కంపెనీ 2010లో భారతదేశంలో ప్రారంభించబడింది. ఎక్స్‌పీరియన్ లో క్రెడిట్ స్కోర్‌లు 300 మరియు 850 మధ్య ఉంటాయి.
• ఈక్విఫాక్స్ – ఈ క్రెడిట్ ఇన్ఫర్మేషన్ కంపెనీ ఈక్విఫాక్స్ ఇంక్. USA మరియు భారతదేశంలోని ప్రముఖ ఆర్థిక సంస్థలతో జాయింట్ వెంచర్. ఈక్విఫాక్స్ క్రెడిట్ స్కోర్ 300 మరియు 850 మధ్య ఉంటుంది.

బ్యాంకులు మరియు ఆర్థిక సంస్థలు ఈ అధీకృత క్రెడిట్ బ్యూరోలను విచారించవచ్చు మరియు మీ రుణ దరఖాస్తును మూల్యాంకనం చేసేటప్పుడు మీ లేదా మీ వ్యాపారం యొక్క క్రెడిట్ చరిత్ర యొక్క సంక్షిప్త క్రెడిట్ నివేదికను పొందవచ్చు.

బ్యాంకులు మరియు ఇతర రుణ సంస్థలు మీ క్రెడిట్ స్కోర్‌ను ఉపయోగించి క్రెడిట్ ఆమోదాలకు మీరు ఎంత అర్హులో అంచనా వేయడానికి, మంచి క్రెడిట్ స్కోర్‌ను కలిగి ఉండటం ముఖ్యం.

మీకు ఎక్కువ క్రెడిట్ స్కోర్ ఉంటే, మీరు గతంలో బాధ్యతాయుతమైన క్రెడిట్ ప్రవర్తనను ప్రదర్శించారని అర్థం. రుణాలు మరియు ఇతర క్రెడిట్ కోసం అభ్యర్థనలను ఆమోదించడంలో సంభావ్య రుణదాతలు మరింత విశ్వాసం కలిగి ఉండటానికి ఇది సహాయపడవచ్చు. మీరు తక్కువ వడ్డీ రేట్లు, మెరుగైన రీపేమెంట్ నిబంధనలు మరియు త్వరిత రుణ ఆమోద ప్రక్రియ వంటి ఇతర ప్రయోజనాలను కూడా పొందవచ్చు.

వేర్వేరు రుణదాతలు మీ ఆదాయం లేదా మీ చెల్లింపు చరిత్ర వంటి మీ క్రెడిట్ స్కోర్‌లోని విభిన్న అంశాలపై దృష్టి పెట్టవచ్చు.

మీ క్రెడిట్ స్కోర్‌ను ఆన్‌లైన్‌లో తనిఖీ చేయడానికి మరియు ప్రతి సంవత్సరం ఒక ఉచిత క్రెడిట్ స్కోర్ నివేదికను అందించడానికి మిమ్మల్ని అనుమతించడాన్ని భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ నాలుగు లైసెన్స్ పొందిన క్రెడిట్ ఇన్ఫర్మేషన్ కంపెనీలకు తప్పనిసరి చేసింది.

మీరు దీన్ని ఉచితంగా ఎలా తనిఖీ చేయవచ్చో ఇక్కడ ఉంది:

• దశ 1: సిబిల్ వెబ్‌సైట్ లేదా CRIF హైమార్క్ వెబ్‌సైట్ వంటి క్రెడిట్ రేటింగ్ కంపెనీ వెబ్‌సైట్‌కి వెళ్లండి
• దశ 2: మీ లాగిన్ ఆధారాలను ఉపయోగించి లాగిన్ చేయండి లేదా మీ సమాచారాన్ని ఉపయోగించి ఖాతాను సృష్టించండి (మీ పేరు, సంప్రదింపు నంబర్ మరియు ఇమెయిల్ చిరునామా వంటివి)
• దశ 3: అక్కడ ఉన్న ఫారమ్‌ను మీ పాన్ నంబర్ లేదా UIDతో సహా మీ వివరాలతో నింపండి
• దశ 4: ఇది పూర్తయిన తర్వాత, ఫారమ్‌ను సమర్పించండి
• దశ 5: మీరు మీ రిజిస్టర్డ్ ఇమెయిల్-IDకి ఇమెయిల్‌ను అందుకోవాలి, తద్వారా మీ గుర్తింపు ధృవీకరించబడుతుంది
• దశ 6: ధృవీకరించబడిన తర్వాత, మీ రుణాలు మరియు క్రెడిట్ కార్డ్‌ల గురించి ప్రశ్నలు వంటి అదనపు సమాచారం కోసం మిమ్మల్ని అడగవచ్చు.
• దశ 7: ఇది పూర్తయిన తర్వాత, మీ క్రెడిట్ రిపోర్ట్ మీ రిజిస్టర్డ్ ఇమెయిల్-ఐడికి డెలివరీ చేయబడుతుంది.

మీరు సంవత్సరానికి ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు మీ క్రెడిట్ స్కోర్‌ని తనిఖీ చేయాలనుకుంటే, కొన్ని క్రెడిట్ బ్యూరోలు నెలవారీ చెల్లింపులతో నివేదికలను అందించేందుకు మీకు అనుమతిస్తాయి. అదనంగా, రుణం కోసం, లేదా క్రెడిట్ కార్డ్ కోసం దరఖాస్తు చేయడానికి ముందు మీ క్రెడిట్ స్కోర్‌ని తనిఖీ చేయడానికి మంచి సమయం.

మీ క్రెడిట్ స్కోర్ ఎక్కువగా ఉండేలా మరియు బలహీనమైన స్కోర్‌లను నివారించడానికి, ఏ కారకాలు దానిని ప్రభావితం చేస్తాయో తెలుసుకోవడం ముఖ్యం. ఆలస్యంగా లేదా తప్పిపోయిన చెల్లింపులు మరియు అధిక క్రెడిట్ వినియోగం (లేదా మీ క్రెడిట్ కార్డ్ పరిమితిని ఎక్కువగా ఉపయోగించడం) వంటి వాటిని నివారించడం వీటిలో ఉండవచ్చు. 

మీ క్రెడిట్ స్కోర్‌ని మెరుగుపరచడానికి ఇక్కడ కొన్ని మార్గాలు ఉన్నాయి:

• మీ సమానమైన నెలవారీ వాయిదాలు (EMIలు) మరియు క్రెడిట్ కార్డ్ బకాయిలను సకాలంలో చెల్లించండి.
• మీ క్రెడిట్ కార్డ్ పరిమితిని ఎక్కువగా ఉపయోగించవద్దు మరియు మీ క్రెడిట్ యుటిలైజేషన్ రేషియో (CUR)ని 30 శాతం లోపల ఉంచండి.
• తక్కువ వ్యవధిలో బహుళ రుణాలు లేదా క్రెడిట్ కార్డ్‌ల కోసం దరఖాస్తు చేయడాన్ని నివారించండి.
• మీ క్రెడిట్ నివేదికను క్రమం తప్పకుండా సమీక్షించండి, తద్వారా మీరు ఏమి ఆశించాలో మీకు తెలుస్తుంది.
• ఇది ఖచ్చితంగా అవసరమైతే తప్ప, మీ పాత క్రెడిట్ కార్డ్‌లను రద్దు చేయవద్దు, పాత కార్డ్‌లు మీరు మీ బిల్లులను సకాలంలో చెల్లిస్తున్నట్లు రుణదాతలకు హామీ ఇస్తాయి.