मेडिकल विज्ञान अशा टप्प्यावर प्रगत झाले आहे जिथे खराब झालेले अंतर्गत अवयव पूर्णपणे कार्यक्षम असलेल्या अवयवांसह बदलले जाऊ शकतात. तथापि, त्याची किंमत खरोखरच जास्त आहे. अलीकडेपर्यंत बहुतेक इन्शुरन्स कंपन्या प्रत्यारोपण, तपासणी इत्यादीसाठीचा खर्च देऊ करत नव्हत्या कारण बहुतेक वेळा डोनर हे हेल्थ पॉलिसीचा भाग नसतात. हृदय, यकृत, कॉर्निया किंवा किडनी अशा अवयव दानाच्या प्रकरणांमध्ये भारतात झपाट्याने वाढ झाली आहे.

आता हेल्थ इन्शुरन्स हळूहळू बदलला आहे आणि महत्त्वाच्या असलेल्या कव्हरशी जुळवून घेत आहे ज्यांच्याकडे दीर्घकाळ दुर्लक्ष केले गेले आहे. भारतातील अनेक हेल्थ इन्शुरन्स प्रदाते पुढे येत आहेत आणि इन्शुरन्स उत्पादने ऑफर करत आहेत ज्यात अंगभूत अवयव दान फायदे आहेत किंवा ज्यांना अतिरिक्त प्रीमियमसाठी अॅड-ऑन आहेत.

मग भारतात हेल्थ इन्शुरन्स हा ऑर्गन डोनेशन आणि ट्रान्सप्लान्टवर कसा उपचार करतो?

अवयव दान आणि प्रत्यारोपणात 2 पक्षांचा समावेश होतो हे लक्षात घेता: डोनर आणि रिसिव्हर, यातील पॉलिसीच्या कक्षेत काय येते?

हेल्थ इन्शुरन्स पॉलिसी ही सर्व निदान स्थिती, प्रक्रिया, शस्त्रक्रिया, हॉस्पिटलायझेशन आवश्यक असलेल्या उपचारांसाठी वैध आहे, अर्थातच अटी व शर्तींच्या अधीन आहे. त्यामुळे, रिसिव्हरला अवयवाची गरज असल्यास, हेल्थ इन्शुरन्स पॉलिसीमध्ये हे अगदी स्पष्ट आहे की ते शस्त्रक्रियेचा खर्च तसेच सम इनशूअर्ड पर्यंत अवयव प्रत्यारोपण करून घेण्याच्या चाचण्या आणि प्रोसेसेसचा खर्च कव्हर करतील

परंतु डोनरचे एक्सपेनसेस (प्रत्यारोपण, साठवण, तपासणी इ.) अवयव रिसिव्ह करणाऱ्या व्यक्तीला करावा लागेल. तथापि, काही इन्शुरन्स कंपन्या आहेत ज्या डोनरचा खर्च देखील कव्हर करतात.

मग एखादी व्यक्ती ऑर्गन डोनेशन करण्यास इच्छुक असल्यास कोणत्या प्रकारच्या खर्चाला सामोरे जावे लागते?

ऑर्गन डोनरच्या बाबतीत प्रामुख्याने 6 प्रकारचे मेडिकल खर्च केले जातात:

• रक्तगट जुळणे आणि एकंदर तंदुरुस्ती यांसारख्या अनुकूलतेसाठी अवयव तपासणी.
• हॉस्पिटलायझेशन पूर्वीचा खर्च – एकदा ऑर्गन डोनर ठरल्यानंतर, डोनरला हॉस्पिटलमध्ये दाखल होण्याआधी काही औषधोपचार करावे लागतील.
• हॉस्पिटलायझेशनचा खर्च: डोनर च्या संदर्भात रूमचे भाडे, नर्सिंग.
• ऑर्गन ट्रान्सप्लांट सर्जरी: प्रत्यक्ष शस्त्रक्रिया, अवयव काढण्यासाठी आणि रिसिव्हरमध्ये ट्रान्सप्लांट करण्यासाठी - शस्त्रक्रियेची किंमत, सर्जन फी.
• सर्जरीनंतरची गुंतागुंत, रिकव्हरी - शस्त्रक्रियेनंतरची गुंतागुंत, उदाहरणार्थ, एका मूत्रपिंडाने कार्य करणे, अवयव प्रत्यारोपणाच्या संदर्भात असामान्य नाही. त्यामुळे, रिकव्हरी, औषधे, हॉस्पिटलमध्ये राहणे इत्यादी खर्च वाढण्याची शक्यता आहे.
• डोनरसाठी हॉस्पिटलायझेशननंतरचा खर्च- औषधोपचार, डॉक्टरांचा पाठपुरावा इ.

वरील खर्चांपैकी, डोनरचे हॉस्पिटलायझेशनपूर्वीचे आणि नंतरचे खर्च आणि शस्त्रक्रियेनंतरच्या गुंतागुंतीमुळे होणारे खर्च हे भारतातील बहुतेक इन्शुरन्स पॉलिसीमध्ये आजच्या तारखेपर्यंत कव्हर केलेले नाहीत. काही कंपन्या हॉस्पिटलायझेशन पूर्वीच्या/नंतरच्या खर्चावर मर्यादा घालण्यासाठी प्रोसीजर प्रतिबंधित करतात.

दुर्दैवाने केवळ काही कंपन्यांच्या सर्व पॉलिसींद्वारे सर्वाधिक असा वास्तविक शस्त्रक्रियेचा खर्च समावेश केला जातो.

ऑर्गन ट्रान्सप्लांट इन्शुरन्स अंतर्गत कोणत्या अटी लक्षात ठेवल्या पाहिजेत?

• ऑर्गन ट्रान्सप्लांटनंतर ऑर्गन डोनरवरील कोणतेही मेडिकल उपचार कवर्ड नाहीत

• ऑर्गन ट्रान्सप्लांटच्या बाबतीत कठोर मार्गदर्शक तत्त्वे आहेत, म्हणून ज्या ऑर्गन डोनरचे अवयव उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत त्यांनी मानवी अवयव प्रत्यारोपण कायदा 1994 (सुधारणा केल्याप्रमाणे) नुसार नियमांचे पालन केले पाहिजे आणि अवयव केवळ तुमच्या वैयक्तिक वापरासाठी दान केले गेले आहेत हे लक्षात ठेवायला हवे

• या कव्हरचा वेटिंग प्पिरीयड 2 ते 4 वर्षांचा आहे किंवा हा फायदा घेण्यासाठी तुम्हाला पॉलिसी सुरू होण्याच्या तारखेपासून किमान 2 वर्षे प्रतीक्षा करावी लागेल.

आता ऑर्गन ट्रान्सप्लांट इन्शुरन्समुळे, निरोगी आयुष्य जगणे काही कठीण नाही

वाचा: अधिक जाणून घ्या कोरोनाव्हायरस हेल्थ इन्शुरन्स